Ahlak İlkeleri

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri

Davetsiz Misafir

İslamî toplumlarda, müslüman kardeşler ve aileler arsında, muhabbet oluşturan alakalar öyle bir düzeyde olmalıdır ki, gidiş-gelişler sıcak, ziyafet ver¬meler içten, misafirlikler ve gidişler zahmetsiz, ikramlar doğal ve şikayetlerden uzak olmalı. Bu, istenilen bir şeydir. Fakat, özel âdaplara dikkat etmek, özellikle eğer muhabbetler ve samimiyetler, pek ölçü ve kural gerektirmediği bir seviyeye ulaşmamışsa zaruridir.
Bu nüktelerden biri, davetsiz olarak misafirliğe gitmemektir. Diğer bir nükte ise, davet edilen yere, kendisiyle beraber birilerini götürmemektir. Gerçi ev sahipleri genelde: “Ne olurdu misafirlerinizi de getirseydiniz, yabancı ki değilsiniz, getirseydiniz, birlikte oturup konuşsaydık ve…” derler.
Ama islamî tavsiye, bu meseleden kaçınmaktır. Hatta, beraberinde çocukları bile misafirliğe götürmek -eğer davet edilmemişlerse- bazen şer’i olarak da sakıncalıdır. Özellikle eğer davetnamede; “lütfen çocukları getirmeyiniz” gibi sınırlar da belirlen¬mişse.
İmam Sadık (a.s), Hz. Peygamber’in şöyle buyurduğunu nakletmek-tedir:
“Sizden biri misafirliğe ya da yemeğe davet edildiğinde, beraberinde çocuğunu götürmesin. Eğer böyle yaparsanız, uygun olmayan ve gaspça bir iş yapmış olursunuz.”
İşte bu beğenilmeyen adet; çocuğunu ya da arkadaşını beraberinde götürmedir. Yani, nasıl olsa ev sahibi, davet ettiği kişiyi tanıyor diye, ev sahibinin tanımadığı kişileri onun evine götürmedir.
Başka bir hadiste İslam Peygamberi (s.a.a), Hz. Ali’ye yaptığı tavsiyelerin birinde şöyle buyurmuştur:
“Ya Ali! Hakarete uğradıklarında, diğerlerini (kınamaları) değil, kendilerini kınamaları gereken sekiz grup vardır. Onlardan biri; davet edilmediği ziyafete katılan ve çağırılmadığı sofraya oturandır.”

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri

Şikayet Etmemek

“Serilmeyen sofranın bir ayıbı, serilen sofranın bin ayıbı vardır” sözü meşhurdur. Bu söz aynen şu söz gibidir: “Yazılmayan yazının hatası yoktur.”
Birisi ziyafet verdiği zaman, özellikle, halka açık ve genel bir ziyafet olduğunda, şikayet diye bir mesele meydana gelir. Elbette biz şikayet ehli olmamalıyız. Örneğin: “Niye bizi haberdar etmediler? Demek biz yabancıymışız ki daveti işitmedik ve…”
Diğer taraftan ev sahibinin kendisi de şikayetlerin gelme ihtimaline hazırlanmalıdır.
Ama başkaları için en çok gerekli olan, herhangi bir beklenti içerisinde olmamalarıdır. Bu yapıya sahip olmanın neticesi; vicdanî rahatlık ve ruhun huzura ermesidir.
Dostlar, arkadaşlar, komşular ya da iş arkadaşlarından herhangi biri tarafından bir ziyafet verildiğinde ve biz davet edilenler arsında olmadığımızda, şikayete ne gerek var? Bize borçlu mudur? Belki imkanı olmamış, haber vermeyi unutmuş; belki de yer, mekan, imkan ve güç açısından müsait olmamış veya herhangi bir sebepten dolayı bize söyleyememiş?…
Neden alınalım ve dostluk aynamıza sıkıntı ve kaygı tozu konduralım? Dostluk ve akrabalık bağları ve ölçülerinin bu tür meselelerle peri¬şan edilmesi ne kadar yazık?!
Dili şikayetle açmak; hem karşı tarafı utandırır ve rencide eder, hem de şikayetçinin kapasitesizliğini, seviyesizliğini ve hakirliğini gösterir.
Yüce tabiatlı olmak, bir cevherdir. Onu küçük beklentiler taşıyla kırmamak gerekir.
Herhangi bir ziyafete gittiğimizde; yemek, yer ve şartlar, istediğimiz ve beklediğimiz gibi olmasa dahi yine de ayıp¬lama ve şikayet yoluna gitmemiz uygun değildir. Çünkü, sonradan yapılan şikayetler, ne geçmiş olan ayıpları ve eksiklikleri telafi eder, ne de bize herhangi bir şey kazandırır. Bu işle, sadece düşünce seviyemizin ve kültürel bakış açımızın ne kadar düşük olduğunu göstermiş oluruz.
Fedakarlık, affetmek, geniş düşünmek ve olgun davranmak özellikle bu yerler içindir. O halde yüce himmetli ol… Sakın, dostluk ve akrabalık sefası, böyle beklentilerle bulanıklığa dönüştürülmesin! Yazıktır!

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri

KOMŞULARLA

Acaba şimdiye kadar komşuların elinden rahatsız olacak bir du¬ruma gelmiş misiniz?
Ya da tersine, komşuların sizden rahatsız olup küstükleri olmuş mu?
Sebep nedir? Ve… Bu durumlar nasıl önlenebilir? birlikte yaşama ve komşularla iyi ilişkiler nedir?
Bu mesele, bazen komşu haklarını tanımaya bağ¬lıdır. Bazen de bunun kökü bu haklara riayet etme¬meye dayanır. İslam mektebinin pratik ilkelerinde ne gibi nükteler mevcuttur?

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri

Komşunun Gölgesi

Acaba iki komşu, sadece gölgede mi ortak ve bir¬birlerine yakındırlar? Yoksa kimi hak, hukuk, sınır ve ölçüler de mi var?
Bazıları derler: “Dört duvarlık, ihtiyarlık (serbestlik).” Ama bu söz, mantıklı, meşru ve örfe uygun bir söz olmadığı gibi şeriat ve akılla da uyuşma¬maktadır.
Gerçi insanları, evlerin duvarları birbirinden ayırır ve herkes sınırları belirlenmiş bir eve girerek yaşa¬mını sürdürür. Ancak sosyal hayat, toplumun fertle¬rini; irtibatlarda, gidiş-gelişlerde, karşılaşmalarda ve muamelede daima birbirlerine karşılıklı olarak muh¬taç olan bir ailenin azaları şeklinde ele alır.
Bu yüzden komşulardan herhangi birinin gölgesi, diğerine sükunet bahşetmeli ve herkes komşusunun göl¬gesi altında emniyet, rahatlık ve güven hissetme¬lidir. Bu mesele, muaşeret ilkeleri ve islamî ahlâkın önemle üzerinde durdukları bir meseledir.
Dinî metinlerde, “Hüsn’ül-Civar” (Güzel Komşuluk), “Teahhüd’ül-Ciyran” (Kom¬şunun Sorumluluğu) vb. adında kimi konular göze çarp¬maktadır. Yani, komşulara uğrayarak durumlarını sorma, onlarla güzel ge¬çinme, onlara eziyet etmeme, onların tarafından gelebilecek her türlü kötü davra-nışlara karşı sabırlı ve tahammüllü olmak.
Nasıl ki siz, komşularınızdan olgun ve anlayışlı olmalarını, ufak bir meseleden dolayı öf¬kelenip bozulmamalarını bekliyorsanız, aynı şekilde komşularınız da sizin böyle olmanızı beklemekteler.
Dini ruhiye ve islami kardeşlik, toplum bireyleri¬nin arasında ne kadar çok yerleşirse, o oranda irtibatlar daha yakın, ilişkiler daha samimi, mesa-feler daha az olur ve iki komşu birbirlerinin pazusu olurlar; gam ve sevinçte, rahatlık ve sıkıntıda birbirleriyle ortak olurlar. Bunun tam tersi Batılı, Av¬rupalı ve garbzede toplumlarda mevcuttur. Dinî alakalar ne kadar soluk ve za¬yıf olurlarsa, yaşam da o oranda so¬ğuk ve bıkıcı olur. Yaşam; iki komşu ve mahalle arasında, bir tek duvar değil, birçok duvarların bulunduğu veya aynı cadde ve sitede ikamet etmele¬rine rağmen komşunun, alt, üst, yan ve karşı komşu¬sunun durum ve yaşantısından habersiz olduğu Batı toplumlarının yaşayışına benzeyecektir.
Bu şekilde yaşamak, gerçekten insanî ve islamî midir? O zaman toplumsal muhabbet ve sıcak alaka¬ların yeri nerede?
Komşu kimdir? Bizim ona karşı vazifemiz nedir? Komşuluğun sınır ve haddi nereye kadardır?...

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri

Güzel Komşuluk

İyi komşuluk, sadece ülkeler arası ilişkilerde geçerli olan siyasi bir deyim değil ve sadece uluslar arası işlevi olan bir kelime de değildir. Aynı mahallede kalanlar yahut iki komşunun ilişkilerinde de ge¬çerlidir.
En iyi eve sahip olmak, komşular kötü ve halka eziyet eden kimseler olduktan sonra, bedava bile olsa pahalıdır! Bilinçli ve akıllı insanlar, mahallesi iyi, komşuları sağlam ve kültürlü olan bir yerde ev satın alırlar. Aksi takdirde ya evlerini değiştirmeli ya da ömürlerini sıkıntı ve ıstırap içerisinde geçirmelidirler. Ev, dükkan ve işyeri alımında komşu¬lara dikkat etmek, akıllılığın nişanesidir.
Hz. Ali (a.s), oğlu İmam Hasan’a, dünya görmüş ve tecrübeli bir baba olarak şöyle vasiyette bulunmaktadır:
“Yola çıkmadan önce, yol arkadaşını ve evden önce komşuyu sor.”
İyi komşulara sahip olmak, büyük bir nimettir ve iyi komşu olmak, muhabbet getirici ve dostluk kurucudur. Kalpler sürekli dostluk ve iyiliğin mayalandığı ve sızdığı yerlere meylederler. Hayır nerede olursa, insanlar da orada bir araya gelirler, bireyler ve toplum ümitvar olup yerleşim merkezi de âbat olur. İyi davranışın, komşulukta, azametli bir toplum oluşmasında ve sosyal yakınlıklarda büyük bir rolü vardır. Hz. Ali (a.s) şöyle buyurmaktadır:
“Komşuluğu iyi olanın komşusu çok olur.”
Başka bir hadiste İmam Sadık (a.s)’dan şöyle bir hadis nakledilmiştir:
“İyi komşuluk, hem memleketleri bayındır hale getirir, hem de ömürleri uzaktır.”
Bu iki hadiste, komşuluktaki iyi tavrın, hem toplumsal kemal ve bayındırlık açısından verimli bir hareket olduğuna, hem de bireylerin menfaati ve psikolojik sağlığına işaret edilmiştir. Elbette onun uhrevî mükafatları hakkında da birçok hadis nak¬ledilmiştir.

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri

İyi Komşuluk Hakkında Tavsiyeler

Hz. Ali (a.s), insanların en bedbahtı, en katı kalp¬lisi ve şaşkını tarafından darbe yiyip yatağa düştü¬ğünde, şahadet eşiğinde, oğullarına ve takipçilerine yaptığı değerli vasiyetlerinin bir kısmı da komşu haklarıyla ilgiliydi.
Bu öğüt, Hz. Ali (a.s)’ın ömrünün en son dakikala¬rında yaptığı öğütlerdendir. O Hazret şöyle buyurdu:
“Komşularınız hakkında Allah’ı göz önünde bulundurun. Zira bu vasiyet Peygamberinizin vasiye¬tidir. Allah Pey-gamberi, kom¬şular hakkında o kadar tavsiyede bulundu ki, biz, Hazretin onları miras alanlardan kılacağını zannettik.”
İmam Sadık (a.s) da bir sözünde şöyle buyur¬muştur:
“Namazlarınızı camilerde kılınız ve insan¬larla iyi komşu-luk yapınız.”
Eğer İslam mektebinin emirlerine göre, doğru bir şekilde komşu¬larla geçi¬nirsek, bu iyi geçinme sayesinde dostluklar doğacak, problem¬ ve sıkıntılar giderilecek ve insanlar rahatlığa kavuşarak güçlü bir ruh kaza-nabileceklerdir.
Bazen de komşunun çilesi çekilmeli. Bu iyi bir komşuluğun şartıdır. “İyi komşuluk”, sadece komşulara bir eziyet ve zarar vermemek değildir. Bazen, komşudan bize gelen eziyetlere ve kötülüklere karşı sabretmek de bu iyi komşuluğun nişanesidir. Eğer iliş¬kilerimizin kesilmesini istemiyorsak, çok sabırlı olmalı ve tahammül göstermeliyiz. Yoksa kötü cevaba kötü karşılık vermek, çirkin davranışlara aynısıyla mukabelede bulunmak, hakir bir ruhun ve him¬metten yoksun oluşun alametidir. Bu işi herkes yapabilir. Geçinme ve tahammül; irade, iman ve büyüklük isteyen bir haslettir.
Arkadaşlık, ortaklık, dostluk, evlilik, yolculuk, aynı yerde çalışmak vb. alemlerde de bazen değirmenin alt taşı gibi sağlam olunmalı, dar kapasiteli ve takatsiz değil.
İmam Kazım (a.s) buyurmuştur:
“Güzel komşuluk, sadece eziyet etmemek değil; güzel komşuluk, komşunun eziyetine karşı sabırlı olmandır.”
Bu çeşit hadislerin, komşuya asla eziyet etmeye ruhsat vermedikleri apaçıktır. Eğer, komşunun eziyetle¬rine tahammül etmekle ilgili tavsiyeler yapılmışsa, onlardan daha ziyade ve daha şiddetlisi, komşularla güzel geçinmek ve onlara eziyet etmemekle ilgili tavsiyeler nakledilmiştir. Komşuların rahatsızlık ve eziyetlerine sebep olmak, toplumsal ahlâkın en kötülerindendir.

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri

En Son Sınır

Her şeyde, sınır, ölçü ve yasaklar mevcuttur. Bu sınırlar çiğnendiği zaman, sayfa değişir ve durum başka bir şekil alır. Komşudan gelen zahmetler ve eziyetlere karşı sabretmek de bu şekildedir. Bazen bu eziyetler en son sınır olan bir dereceye ulaşır, yasak¬lar ihlal edilir ve başkalarının saygınlıkları zarar görür. Çünkü, insanlara eziyet eden komşu, yasaklara dikkat eden biri değildir.
Tarihte geçtiğine göre bir adam Peygamber (s.a.a)’in huzuruna gelerek komşusunun eziyetinden şikayette bulundu. Haz¬ret buyurdu: “Git ve tahammül et.” İkinci sefer tekrar geldi ve şikayet ederek feryat etti. Peygamber (s.a.a) tekrar tahammül ve sabır göstermesini emretti. Komşusunun eziyeti tahammül sınırlarını aşan bir seviyeye geldi. Üçüncü sefer tekrar Peygamber (s.a.a)’in yanına gelerek şikayette bulunduğunda, Hazret şöyle tavsiye etti:
“Cuma günü, millet Cuma namazına gittiğinde, evindeki eşyaları dışarı dök ve namaza gidenlerin görmesi için on-ların yolu¬nun üzerine bırak. Bunun sebebini sorduklarında, onlara başından geçenleri anlat.”
O adam da aynı şekilde yaptı. Eziyet eden komşu onurunu tehlikede görünce, vakit kaybetme¬den onun yanına alelacele geldi, özür diledi, eşyalarını tekrar evine almasını rica etti. Bir daha o şekilde hareket etmeyeceğine dair söz verdi.
Bu, pervasızlığın ve lütuflara ve iyiliklere yapılan nankörlüğün neticesidir. Allah’ın lütfü hatalı insanlarla müdara eder, ancak… “sınırı aştıklarında rüsva eder.” Başkaları¬nın yu¬muşaklığı ve tahammülü suiistimal edilme¬meli, onların saygınlık ve büyüklükleri, zaaf ve beceriksizliğe yorumlanmamalıdır.

[f_altan]

Ynt: Ahlak İlkeleri

Allah razı olsun ruhullah kardeş
Ders alınması gereken çook güzel bilgiler vardır
elinize sağlık. İ.dua

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri

[quote author=f_altan link=topic=5155.msg32799#msg32799 date=1243939493]
Allah razı olsun ruhullah kardeş
Ders alınması gereken çook güzel bilgiler vardır
elinize sağlık. İ.dua
[/quote]

Allah cc razı olsun muhterem hocam sizler gibi üstadlardan örnek alarak birşeyler yapmaya çalılşıyoruz Allah cc muvaffak etsin hepimizi inş

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri


Komşunun Hak ve Hududu

Komşuluk haklarına riayet etmenin hududu ve güzel ahlâka sahip olmak, sadece evin sağ ve sol tarafındaki komşularla sınırlı değil ve sadece eziyet etmemekle özetlenmez.
Başvurmak, uğramak, durumlarını sormak, gidip gelmek, yardım etmek, hastayı ziyaret etmek, infak etmek, sadaka vermek, ihtiyaçlarını gidermek, dertlerini paylaşmak ve… her komşunun omzunda bulunan kom¬şuluk haklarındandır. Aynı zamanda bunlar, civan¬mertlik ve yiğitliğin nişaneleridir. Mertlerin önderi Ali b. Ebi Talip şöyle buyurmuştur:
“Komşuları sormak, yiğitlik ve civanmertliktendir.”
İmam Bakır (a.s) da, Şiilerin, takipçilerinin ve Ehl-i Beyt’in çizgisinde yürüyenlerin sıfat ve ahlâklarını belirtirken, söz konusu olan hakka da değinerek şöyle buyurdu:
“Bizi takip edenlerin nişanelerinden biri de, muhtaç olan komşuları, yoksulları, borçluları ve yetimleri sormalarıdır.”
Şerefli ve vicdanlı bir insan; kom¬şuları mahrum ve yoksul, yetimler sahipsiz, aç insanlar perişan ve borçlular aciz bir halde ortada kalmışken, bunların sorunlarını gidermeye gücü olmasına rağmen nasıl seyirci kalabilir, karnı tok olarak yatabilir ve rahat edebilir?
İslam Peygamberi’nin, tarihin karanlıkları üzerinde parlayan nurani sözü bu durumlar içindir:
“Komşusu açken tok yatan kimse bana iman etmemiş-tir.”
Evet! Müslümanlık amel iledir, iddia ve sloganla değil.
Bu hukuk ve riayetler, hadisin buyurduğuna göre, her taraftan kırk evdir. İmam Sadık (a.s), Resul-i Ekrem (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletmektedir:
“Her dört taraftan kırk eve kadar olan evler, komşu sayılırlar.”
İmam Bakır (a.s) da şöyle buyurmuştur:
“Komşuluk sınırı, her taraftan; önden, arkadan, sağdan ve soldan kırk evdir.”
İslam’ın açıklamış olduğu bu hak, sınır ve ölçüler, bir sorumluluk olarak telakki edilir ve gerektiği şe¬kilde riayet edilirse, İslam toplumunda muh-taçlar, garipler ve sahipsiz yoksullar, ellerinden hiç¬bir şey gelmeyen çi-lekeşler ve onurundan yüzlerini to¬katla kırmızı tutan fakir in¬sanlar bulunmayacaklardır.
Bu bölümü, büyük bir muhaddis olan Şeyh Abbas-ı Kummi’nin sözüyle bitiriyoruz:
“…Komşuyla iyi geçinme hakkında birçok hadis vardır ve güzel komşuluk da, sadece komşuya eziyet etmemek değildir. Belki, eziyet ve kötülüklerine tahammül de bu cümledendir. Aynı şekilde selam vermek, hastalandığı vakit ziyaret etmek, bela ve musibetlerde teselli vermek, bayram ve sevinçli günlerde, tebrik ve kutlamada bulunmak, yanlışlarına göz yummak, sırla¬rını ve gizli işlerini açığa çıkarmamak, bir ihtiyacı olduğunda ona yardım etmekten geri kalmamak da iyi komşuluk ilişkilerinden sayılır. Hatta evinin duvarının üstüne bir direk bırakma veya oluğunu evi-ne taraf koyma gibi işlerde bile ona sorun ve zorluk çıkarmamalısın…”

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri

HEDİYE VE ZİYARET

Görüşmelerin daha lezzetli ve daha tatlı geçmesi için bir hediye ve armağanla birlikte olması ne de güzeldir!
Hediyenin kendisi, sevgi ve muhabbet kazandırır. Eğer bu hediyeler yolculuk ve ziyaretlerden sonraki görüşmelerde verilirse daha yerinde ve güzel olur. Mevlamız İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur:
“Hediye sevgi kazandırır.”
Bu iş, hem yolculuktan dönüşleri tatlı yapar, hem de hatıralarda canlı kalmasını sağlayan bir anı olur. Nice insan, bir seferin tatlı hatırasını sadece yolculu¬ğun bir hediye ve armağanı vasıtasıyla anımsayarak korur. Çocukluk döneminde alınan bayramlıklar ve öğrencilerin aldıkları ödüller, onların hayatının en tatlı ve belki de en unutulmaz hatıratlarıdır.
Bir ailenin fertleri, yolcularının Hacdan, Meşhet’ten, yurt içi ya da yurt dışı seferlerinden dö¬nüşlerini gözlediklerinde, döndükleri vakit, “hediye” kelimesi, dillerde söylenen ve akıllardan geçen en tatlı kelimedir. Bu yolla aile fertleri de mutlu oluyorlar.
Hediye götürmek (münasip ölçüde ve insanın itibarına göre olursa) İslamî bir sünnettir ve yolcu¬nun yolculukta dahi onları hatırladığını göstermekte¬dir.
Mühim olan hediyenin kendisidir, onun kıymeti o kadar önemli değil; yani, hediyenin manevi ve duygusal değeri dikkate alınır, onun maddi ve parasal yönü değil.
Bazen bir şişe esans, bir tespih ve seccade, bir kitap ve dergi, bir çift ayakkabı ve bir takım elbise, bir çanta ve çorap, yolculuğun yapıldığı yere ait yerel bir tatlı ve meyve… unutulmaz bir sevinç meydana getirir.

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri

Hediye Ne Olursa Olsun

Hediye götürmek için, yolculuğun uzun ve uzak bir yere olması şart değildir. Yine hediyenin pahalı ve maddi değerinin yüksek olması da şart değildir. Armağanın kendisi ve yolculuk hediyesinin maddi kıymeti düşük ve miktarı az da olsa, arzettiğimiz gibi başlı başına manevi ve ahlâkî bir değerdir. En güzel ahlâk örneği olan Allah Resulü’nden dinleyelim:
“Sizden birisi yolculuğa çıktığında, evine ve ailesine döndüğü vakit, onlara bir taş bile olsa mutlaka bir hediye ve armağan götürsün!”
Allah Resulünün maksadının, “taş götürmek” olmadığı açıktır. Belki, hediye ne kadar ucuz ve naçiz olursa olsun, onun bir konumunun olduğunu ve evin erkeği ya da büyüğünün, elleri boş ve hediyesiz olarak ailesinin yanına dönmemesi gerektiğini buyurmak istemiştir.
Elbette eğer yolculuk, manevi bir yolculuksa (hac, umre, kabir ziyaretleri), bilinçli ve mektebî yolculardan beklenilen, seferden aileleri ve dostları için maneviyata yönlendiren hediye türlerini getirmeleri; seferden aldıklarını, edindiklerini, öğrendiklerini ve tecrübe ettiklerini, ziyaretine gelenlere bir armağan olarak takdim etmeleri ve onları kendi yolculukları-nın manevi ve ruhani fezasında gezdirmeleridir.
Ama maalesef bu çeşit armağanlara çok nadir rastlanılmaktadır. Bizim ziyaretçilerimiz; maneviyatı hatırlatan, hidayete vesile olan, psikolojik rahatlanmayı sağlayan ve eğitsel hediyelerin dışındaki şeylerle çanta ve valizlerini doldururlar. Ancak parmakla sayı¬labilecek kadar az olan bilinçli ziyaretçiler –Allah sayılarını artırsın- bunun dışındadırlar.

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri

Hastayı Ziyaret

Sosyal ahlâkın bariz örneklerinden biri hastaları ziyaret etmektir. Hastayı ziyaret, ister ikamet ettiği¬miz şehirde olsun, ister başka bir şehre giderek olsun, ister akrabalar ve yakınlardan olsun, ister dost ve tanıdıklardan olsun, isterse de kimsesiz olan garip ve yabancı hastalar olsun.
Sadî’nin dediği gibi:
“Afiyetin değerini, bir musibete duçar olan kimse bi¬lir.”
Sağlık, bilinmeyen ilahî nimetlerden biridir. Has¬talanan bir kimse, dostların ve akrabaların kendisine uğramaları ve durumunu sormaları için yollarını gözler ve kendisini sormalarından mutlu olur.
Çok fazla mükafata ve Halık ile mahlukun rıza¬sına sebep olan en iyi işlerden biri de, hastaları ziya¬ret etmektir.
İslam’da bu amelin özel bir âdabı vardır. (Onlardan bazıları şunlardır İnsanın, hastanın halini sormak için onun yanına gitmesi, az oturması (eğer hastanın ken¬disi, daha çok oturmanızı ister ve ısrar ederse o başka) hastanın elini tutması, nabzını yoklaması, elini onun alnına koyması, hastaya dua etmesi, ondan dua rica etmesi uygundur. Ancak bunları yerine getirmeye çalışırken hastaya ve ailesine bir zahmet sebebi ol¬mamaya dikkat edilmelidir.
Hastayı ziyaret etmeye giderken, elinde, günün şartlarına ve kültürel geleneklere göre yaygın olan münasip bir hediye de götürmesi çok iyidir.
İmam Sadık (a.s)’ın hizmetçilerinden biri şöyle anlatır: “Tanıdıklardan biri hastalandı. Biz, dostlar¬dan müteşekkil bir toplulukla onun ziyaretine gitmek için yola çıktık. Yolda İmam Sadık (a.s)’la karşılaş¬tık. İmam sordu: “Nereye?”
“Falan şahsın ziyaretine gidiyoruz” dedik.
İmam: “Durunuz” dedi.
Biz de durduk. İmam sordu: “Acaba elma, armut ve esans gibi bir şey yanınızda var mı?”
“Hayır, bunlardan hiçbiri yanımızda yok” dedik. İmam buyurdu: “Hastanın yanına ne götürülürse götürülsün, onunla mutlu olduğunu, onun rahatlamasına sebep olduğunu bilmiyor musunuz?”
Hatta bu, ruhî hoşnutluklar sayesinde hastanın fiziki rahatsızlığını azaltmaktadır. Bu, şu anki psikoloji ilminde ve yeni gelişen tıbbi tedavilerde bile hastayı iyileştiren bir tavsiye olarak söz konusu edilmekte ve yerine getirilmesi istenmektedir.

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri

Nebevi Ahlâk

Hastaların evine gidip gelmek, onları ziyaret et¬mek, durumlarını sormak peygamberlerin ahlâkı olup irtibatların tahkimi, dostlukların ve ailevi yakınlaş¬manın sebebidir.
İslam Peygamberi (s.a.a) de hastaların ziyaretine giderdi. Hatta bir defa, Yahudi olan bir hasta komşu¬sunun ziyaretine bile gittiği kaydedilmiştir.
Ziyaretlerde önemli olan ve onları değerli hale geti¬ren; Allah için yapılması ve temiz bir kalple ger¬çekleştirilmesidir. Hatta dostluk, arkadaşlık, çalışma ve mevki bakımından arada hiçbir irtibatın bulunma-dığı hastaların ziyaretine gitmek önemlidir. Bu, hastanın sahipsiz, kimsesiz, yabancı ve garip olduğu ve herkes¬ten daha çok ziyaretçilerin yollarını gözlediği du¬rumlarda hissedilmektedir. Hastaların ziyareti ile ilgili rivayetlerde göze çarpan Fillah (Allah yolunda ve Allah için) kelimesi, aslında bu hassas nükteye işaret etmektedir.
Bu cevher nasıl kazanılabilir ve ziyaretlerde bu ilahî niyet nereden teşhis edilebilir?

[ruhullah]

Ynt: Ahlak İlkeleri


Riyasız Ziyaretler

Siz bir hasta ziyaretine gittiğiniz vakit, hangi amaçla gidiyorsunuz? Acaba, onun ve ailesinin sonradan yapacakları şikayetlerden ve serzenişlerden ötürü mü? Ya da komşu olduğu, tanıdık olduğu için, yarın yüz yüze ve göz göze geleceğinizi düşündüğünüzden dolayı mı? Yahut, reis ve sorumlu biri olduğu için mi? Yoksa Allah için mi?
Elbette bir hastanın ve onun ailesinin gönlünü almak, ya da komşunun ve reisin haklarına riayet etmenin ayrı ve önemli bir yeri vardır.
Ancak, acaba bir gün elinize bir kutu tatlı ya da bir poşet meyve alıp da hastanelere gidip, kimsesi olmayan ve tanımadığınız bir hastayı ziyaret ederek hediyeyi ona verdiğiniz olmuş mudur? Savaş günle¬rinde bazı insanlar, akrabalarından uzak ilçelerde yaralı olan ve hastanelerde tedavi görmekte olan Allah erlerinin ziyaretine giderlerdi. Halbuki, o insanların bu savaş yaralılarıyla herhangi bir yakınlıkları olduğu için değil, sadece Allah için; dinî ve insanî görevlerini yerine getirmek için giderlerdi.
Bu davranış çok kutsaldır ve kıyamet gününde ilahî hesabı kolaylaş-tırmanın vesilesidir. Bir kutsi hadiste şöyle gelmiştir:
“Her kim benim yolumda (benim için) bir mümini ziyaret ederse, beni ziyaret etmiştir.”
Başka bir hadiste de şöyle geçmektedir:
“Kıyamet gününde Allah (c.c) insanoğluna hitap eder: “Ben hastalandığımda neden ziyaretime gelmedin?” İnsan cevaben şöyle der: “Allah’ım! Sen iki cihanın ilahısınız. Sizin ziyaretinize nasıl gelecektim?” Şu cevap işitilir: “Falan kulum hastalandı ve onu ziyaret etmedin! Eğer onun ziyaretine gitseydin, beni onun yanında bulacağını bilmiyor muydun?”
Üstelik, hastayı ziyaret, insana kıyameti hatırlatır, onun dikkatini sağlık nimetine çeker ve selamette olduğu için şükretme zeminini hazırlar. Allah Resulü’nden şöyle rivayet edilmiştir:
“Hastaların ziyaretine ve cenaze merasimle¬rine katılınız ki size ahireti hatırlatır.”